.jpg) De Zitknobbels van René de Boer op de Grote Markt in 1975
 De Zitknobbels in Selwerd
 Hier komen binnenkort de Zitknobbels
|
Dit is de elfde aflevering van een serie over kunstwerken in de Korrewegwijk
Zitknobbels voor Beren
Zitknobbels, 1971
Kunstenaar: René de Boer
Materiaal: messing
Afmetingen: twee scharnierende delen van elk ongeveer 3,5 meter lang.
Plaats ooit: Grote Markt. Later: winkelcentrum Paddepoel.
Plaats nu: winkelcentrum Selwerd.
Straks: winkelcentrum Beren, aan de kant van de Korreweg.
In een dode hoek van winkelcentrum Selwerd, tussen een drogisterijsuper en een
textielfiliaal, wacht een kunstwerk op betere tijden. Jarenlang stond het midden
op de Grote Markt. Maar toen er voor het stadhuis weer kraampjes kwamen werd het
beeld verbannen naar Paddepoel, en daarna naar Selwerd. En nu komt het naar de
Beren.
Ik herinner me nog goed dat deze "Zitknobbels" in de jaren zeventig op de Grote
Markt stonden. Ik heb erop gezeten. Dat mocht, dat moest zelfs, want zonder
zitters was het beeld niet af. Het was ervoor gemaakt. Het stond niet op een
sokkel, maar op wieltjes. Het bestond, en bestaat nog steeds, uit twee
scharnierende delen, die lijken op flink gedeukte botten. Door te draaien kun je
er zowel een zeven meter lang beeld van maken, als een V-vorm met benen van elk
drieëneenhalve meter. Het was de uitdrukkelijke bedoeling van de kunstenaar,
René de Boer, om het kunstwerk te gebruiken door erop te gaan zitten en het te
draaien. Hij wilde geen standbeeld maken dat op het volk neerkijkt. Ook met zijn
"Rollebollen", nu op het Bernoulliplein, maakte de kunstenaar iets waar je naar
hartelust mee aan de rol mag. Als voetbal zijn ze te groot en te zwaar, maar als
doelpaal schijnen ze uitstekend te functioneren.
Dat de Zitknobbels in Selwerd stonden was mij volkomen ontgaan. Laatst ging ik
er nog treinkaartjes kopen bij Albert Heijn, en van die knapperige Osem crackers
bij de Lidl, maar de Zitknobbels waren me niet opgevallen. Ik zag ze pas toen ik
ernaar zocht, nadat ik gehoord had dat het CBK van plan was het beeld naar de
Beren te brengen. Niemand zat erop. Het was er ook geen weer voor. Sommige
zitdeuken stonden vol water met de eerste herfstblaadjes er al in. Andere deuken
hadden een slim afvoergaatje. In die hoek daar was het beeld nogal in zijn
bewegingen beperkt. Sinds de reconstructie van het plein kort geleden, waarbij
fietsenrekken kwamen in het midden, kan het geen kant meer op. Reden genoeg om
het naar De Beren te brengen. Dat is nu een van de drukste winkelpleinen van
Nederland, met rechts een afgeladen Jumbo en links een stilgevallen Aldi.
Het lijkt voor de hand te liggen om het zitkunstwerk in de luwte achter de
winkels te plaatsen, in de buurt van Zeeman textiel, maar het schijnt dat daar
regelmatig grote vrachtwagens komen om de winkels te bevoorraden. De plek die
het CBK in gedachten heeft is de volle drukte direct aan de fietsracebaan langs
de Korreweg en de bushalte, tussen café Jolie, dat voorzichtig trendy begint te
worden, en boekhandel Blz. Daarmee zou die plek flink aan karakter kunnen
winnen. Wellicht gaan al diegenen die elkaar ontmoeten in de Jumbo bij mooi weer
met hun bekertjes koffie naar buiten om te gaan zitknobbelen. Het enige wat nog
roet in het eten zou kunnen gooien is de vergunning aan een oliebollenkraam, die
daar jaarlijks in december een aantal dagen direct naast de fietsenrekken zijn
vetwaren probeert te slijten.
Kunstenaar René de Boer ontwierp de Zitknobbels veertig jaar geleden, in 1971.
Het was zijn eerste grote opdracht. In 1975 kocht de Gemeente het aan via de
BKR, Beeldende Kunstenaars Regeling. Na de Grote Markt begonnen de omzwervingen
en niemand kan voorspellen hoe het de Zitknobbels op de Beren zal vergaan. De
kunstenaar zelf vindt het een goed idee. Lang geleden woonde hij ook in de
Korrewegwijk. Nu heeft hij een woning en een atelier in Usquert. Hij maakt nog
steeds sculpturen, maar zijn stijl is wel veranderd. De Zitknobbels maakte hij
van gelaste messingplaat. Die techniek had hij geleerd toen hij collega Edu
Waskowsky assisteerde met de handen van het Joods monument, dat nu aan de
Hereweg staat. Later ging René de Boer vooral werken met Cortenstaal. Zijn
vormen hebben altijd iets organisch gehouden. Opvallend is een reeks
"hemelpoorten": sculpturen op drie staanders, waar je onder door kunt en dan
door de driehoek naar boven kunt kijken. Eén, de Werkmanpoort uit 1995, staat
bij het herinneringscentrum van kamp Westerbork. Een andere poort bouwde hij in
Burum van rollen en pakken stro. Op de noordelijkste punt van het Nederlandse
vasteland staat Poort Kaap Noord. Op zijn website, renedeboer.com, staat een
helder overzicht van zijn activiteiten.
Wat mij betreft mag het beeld naar de Beren komen en laten we ervan uitgaan dat
de berenbezoekers er enthousiast op gaan zitten. Overigens is het wel de
bedoeling het beeld te verankeren, opdat het niet door studentikoze
grappenmakers het drukste fietspad van Nederland op gereden kan worden.
Henk Puts
www.renedeboer.com
www.staatingroningen.nl/725/zitknobbels
|
|